نشانه های هشدار دهنده سکته مغزی
وقتی سکته مغزی رخ میدهد، مغز شما ناگهان خون و اکسیژن مورد نیاز خود را دریافت نمیکند. شایعترین علت آن، انسداد شریان در مغز است. سکتههای مغزی همچنین میتوانند در اثر خونریزی در مغز ایجاد شوند که نه تنها جریان طبیعی خون را مختل میکند، بلکه فشار مضری بر بافتهای مغزی وارد میکند. در هر دو نوع سکته مغزی، سلولهای مغزی میتوانند آسیب ببینند که احتمالاً منجر به ناتوانی یا حتی مرگ میشود.
اولین علائم سکته مغزی به این بستگی دارد که کدام قسمتهای مغز تحت تأثیر قرار گرفتهاند و آسیب اولیه چقدر جدی است. در حالی که یک نفر ممکن است فقط کمی ضعف در یک طرف بدن احساس کند، فرد دیگری ممکن است ناگهان در صحبت کردن، راه رفتن و دیدن مشکل پیدا کند.
تشخیص علائم اولیه سکته مغزی: آزمایش FAST
از آنجا که تشخیص و اقدام سریع در زمان سکته مغزی بسیار مهم است، پزشکان یک چکلیست ساده و قابل یادآوری برای علائم هشداردهنده و اقدامات لازم تهیه کردهاند.
این آزمایش FAST نام دارد و میتوانید از آن برای بررسی شایعترین علائم سکته مغزی در خود یا دیگران استفاده کنید:
F برای صورت (Face): لبخند بزنید و ببینید آیا یک طرف صورت افتادگی دارد. این میتواند نشانهای از ضعف عضلانی یا فلج باشد که اغلب فقط در یک طرف بدن ظاهر میشود.
A برای بازوها (Arms): هر دو بازو را بالا ببرید. آیا یک بازو پایین میافتد؟ این نیز نشانهای دیگر از ضعف یکطرفه است.
S برای گفتار (Speech): یک جمله کوتاه بگویید و دقت کنید آیا گفتار نامفهوم یا عجیب است. سکته مغزی میتواند صحبت کردن واضح یا انتخاب کلمات را برای شما دشوار کند.
T برای زمان (Time): اگر پاسخ به هر یک از اینها مثبت است، فوراً با اورژانس تماس بگیرید. به یاد داشته باشید زمان را نگاه کنید و یادداشت کنید که اولین بار چه موقع این علائم هشداردهنده را مشاهده کردید.
برخی از متخصصان آموزش سلامت، دو مرحله دیگر به این چکلیست اضافه میکنند و آن را BE FAST مینامند:
- “B” برای تعادل (Balance): از دست دادن تعادل میتواند نشانه سکته مغزی باشد.
- “E” برای چشمها (Eyes): فردی که دچار سکته مغزی میشود ممکن است ناگهان بینایی خود را در یک یا هر دو چشم از دست بدهد یا دید تار داشته باشد.
وسوسه نشوید که خودتان یا فرد دیگری را که دچار سکته مغزی شده به بیمارستان برسانید. در درمان سکته مغزی، دقایق اهمیت دارند. تماس با پزشک یا سوار شدن به ماشین وقت را تلف میکند. کارکنان آمبولانس میتوانند وضعیت شما را سریعتر ارزیابی کنند و این شانس شما را برای دریافت درمان مورد نیاز در اسرع وقت افزایش میدهد.
سایر علائم هشداردهنده سکته مغزی
گاهی اوقات سکته مغزی به تدریج اتفاق میافتد، اما احتمال بیشتری دارد که یک یا چند علامت ناگهانی داشته باشید. در حالی که آزمایشهای FAST یا BE FAST میتوانند شما را از شایعترین علائم آگاه کنند، فهرست کامل همچنین میتواند شامل موارد زیر باشد:
- بیحسی، به خصوص در یک طرف بدن
- گیجی یا مشکل در درک دیگران
- سرگیجه
- ناشیگری یا هماهنگی ضعیف
- مشکل در راه رفتن
- سردرد شدید که بدون دلیل ایجاد میشود
- از دست دادن یا کم شدن هر یک از حواس، از جمله بویایی و چشایی
- سفتی گردن
- تغییرات شخصیتی
- تشنج
- فراموشی
- از حال رفتن
اگر این علائم را در خود یا دیگران مشاهده کردید، حتی اگر مطمئن نیستید که سکته مغزی است، با اورژانس تماس بگیرید.
علائم هشداردهنده سکته مغزی در زنان در مقابل مردان
در حالی که شایعترین علائم سکته مغزی در مردان و زنان دیده میشود، زنان بیشتر احتمال دارد علائم خاصی مانند سردرد، ضعف و تغییرات در تفکر را تجربه کنند. زنان همچنین ممکن است برخی علائم غیرمعمولتر را داشته باشند، از جمله:
- سکسکه
- تهوع
- درد قفسه سینه
- خستگی
- تنگی نفس
- ضربان قلب سریع
در سراسر جهان، زنان خطر ابتلا به سکته مغزی در طول عمر کمی بالاتری نسبت به مردان دارند. آنها همچنین احتمال بیشتری دارد که از آن فوت کنند، عمدتاً به این دلیل که تمایل دارند در سنین بالاتر سکتههای مغزی شدیدتری داشته باشند. همچنین احتمال تشخیص اشتباه هنگام درخواست درمان اورژانسی برای علائم سکته مغزی در آنها بیشتر است و احتمال ناتوانی پس از سکته مغزی در آنها بیشتر است.
علائم هشداردهنده سکتههای مغزی مکرر
پس از اولین سکته مغزی، خطر ابتلا به سکته مغزی دیگر در شما بالاتر میرود. علائم هشداردهنده همان موارد قبلی هستند.
از آنجا که ممکن است اثرات ماندگاری از سکته مغزی اول خود داشته باشید، شما و مراقبان شما ممکن است نیاز به توجه بیشتری برای مشاهده این علائم هشداردهنده داشته باشید.
اگر علائم شما تغییر کند یا از یک قسمت بدن به قسمت دیگر منتقل شود، این یک هشدار جدی است، برای مثال:
- اگر گفتار نامفهوم داشتهاید، اما ناگهان در پیدا کردن کلمات نیز مشکل دارید
- اگر در یک طرف ضعیف بودهاید، اما اکنون ضعیفتر شدهاید یا در طرف دیگر بدن ضعف دارید
- ناگهان نمیتوانید کاری را که برایتان آسان بوده انجام دهید
فکر نکنید که نمیتوانید سکته مغزی دیگری داشته باشید اگر به تازگی یکی داشتهاید: خطر سکتههای مغزی مکرر در واقع در روزهای پس از سکته مغزی قبلی بالاترین است. خطرات تا چند ماه بعد همچنان بالا میمانند.
دریافت درمان سریع برای سکته مغزی احتمالی دوم (سوم یا چهارم) به همان اندازه اول مهم است. با اورژانس تماس بگیرید.
علائم هشداردهنده حمله ایسکمیک گذرا (TIA)
حمله ایسکمیک گذرا، یا TIA، گاهی سکته مغزی خفیف یا سکته مغزی هشداردهنده نامیده میشود. این به این دلیل است که علائم سریع میآیند و میروند و از چند دقیقه تا ۲۴ ساعت طول میکشند. معمولاً علائم ۱ تا ۲ ساعت طول میکشند.
این سکتههای مغزی خفیف به دلیل از دست دادن موقت جریان خون در مغز شما ایجاد میشوند. آنها بدون درمان و بدون ایجاد آسیب ماندگار برطرف میشوند. اما آنها رویدادهای سلامتی جدی هستند زیرا یک سکته مغزی هشداردهنده دقیقاً همین است: میتواند به این معنی باشد که اگر کاری برای پیشگیری از آن انجام نشود، به زودی، در عرض چند روز یا هفته، سکته مغزی کامل خواهید داشت.
آماده بودن برای علائم هشداردهنده سکته مغزی
هر سال، حدود ۷۹۵,۰۰۰ نفر در ایالات متحده دچار سکته مغزی میشوند. این میتواند برای هر کسی در هر زمانی اتفاق بیفتد. برنامهریزی برای شرایط اضطراری میتواند تفاوت بزرگی ایجاد کند.
علائم را یاد بگیرید. علائم هشداردهنده سکته مغزی را یاد بگیرید و به خانواده و دوستان خود نیز اطلاع دهید. مطمئن شوید که همه میدانند بهترین واکنش به دیدن علائم احتمالی سکته مغزی، تماس با اورژانس است.
کودکان را آماده کنید. اگر در خانه کودک دارید، آزمایش FAST را به آنها آموزش دهید، به علاوه نحوه تماس با اورژانس، دادن آدرس و توصیف آنچه در حال رخ دادن است.
از شناسههای پزشکی استفاده کنید. اگر هر گونه شرایط پزشکی دارید، یک دستبند پزشکی یا شناسه دیگری بپوشید که آنها، آلرژیها و هر دارویی که مصرف میکنید را فهرست کند. و فراموش نکنید که اطلاعات پزشکی خود را در ویژگی شناسه پزشکی گوشی هوشمند خود وارد کنید.
نکات مهم وقتی صحبت از تشخیص و واکنش به سکته مغزی احتمالی میشود، فقط به یاد داشته باشید که FAST باشید – به دنبال افتادگی صورت، ضعف بازو و مشکلات گفتاری باشید، سپس زمان را یادداشت کرده و با اورژانس تماس بگیرید. همین کار را اگر علائم گذرا که شبیه سکته مغزی هستند را مشاهده کردید انجام دهید. در هر دو حالت، اقدام سریع میتواند تفاوت بزرگی در بهبودی فرد ایجاد کند. سوالات متداول درباره علائم هشداردهنده سکته مغزی آیا بدن شما قبل از سکته مغزی به شما هشدار میدهد؟ یک حمله ایسکمیک گذرا (TIA) میتواند به شما هشدار دهد که سکته مغزی واقعی در راه است. به همین دلیل است که همیشه باید در صورت داشتن علائم کوتاه مدت سکته مغزی که به نظر میرسد بدون آسیب ماندگار از بین میروند، فوراً به دنبال مراقبتهای پزشکی باشید. همان مشکلاتی که باعث این علائم شدهاند میتوانند باعث سکته مغزی شوند. تحقیقات همچنین نشان میدهد که برخی افراد در روزهای قبل از سکته مغزی، سردردهای جدید یا به ویژه شدید را گزارش میکنند. یک ماه قبل از سکته مغزی چه اتفاقی میافتد؟ زمان قابل پیشبینی بین سکته مغزی هشداردهنده (TIA) و سکته مغزی واقعی وجود ندارد. اما یک مطالعه بلندمدت که به دهه ۱۹۴۰ برمیگردد نشان داد که نزدیک به یک سوم افرادی که TIA داشتند، بعداً دچار سکته مغزی شدند و بیش از یک سوم از این سکتههای مغزی در عرض یک ماه اتفاق افتاد. بیش از ۲۰٪ در عرض یک هفته رخ داد. اما خطرات در میان افرادی که در سالهای اخیر در این مطالعه TIA داشتند بسیار کمتر بود – احتمالاً به دلیل تشخیص بهتر این وقایع و درمان عوامل خطر، مانند فشار خون بالا. بهترین درمان برای سکته مغزی چیست؟ این بستگی به نوع سکته مغزی دارد که شما دارید. برای سکتههای مغزی ناشی از لختههای خون، پزشکان ممکن است داروهای قوی حل کننده لخته به شما بدهند. این درمان زمانی بهترین نتیجه را دارد که این دارو را در عرض ۳ ساعت از شروع علائم دریافت کنید؛ در برخی موارد، پزشکان تا ۴.۵ ساعت پس از شروع علائم از آن استفاده میکنند. همچنین ممکن است تحت عملی برای خارج کردن لخته از مغز قرار بگیرید. اگر سکته مغزی شما به دلیل ترکیدن رگ خونی بود، پزشکان سعی میکنند خونریزی را در اسرع وقت متوقف کنند. ممکن است برای کاهش فشار روی مغز به جراحی نیاز داشته باشید.
منبع: وب ام دی
